Wielka Chrześcijańska Trójca – Etiopia

Etiopia to duży kraj, pełen magicznych miejsc, życzliwych ludzi, milionów uśmiechów oraz wspaniałych zabytków (zwracanie uwagi na historię i archeologię to chyba już nasza choroba zawodowa). O cudach kraju Rogu Afryki będziemy pisać w wielu postach. Osobiście uważamy, że odkrywanie Afryki należałoby zacząć właśnie od Etiopii. Powodem takiego myślenia jest to, że śmiało można stwierdzić, że Habesza (dawna nazwa Etiopii) jest kolebką ludzkości i dominujących religii w Afryce i na świecie. Dzisiaj, odbiegając od Kaukazu, trafiamy do Aksum w Etiopii, gdzie w 340 roku król Ezana zostaje ochrzczony przez Frumencjusza, plasując go na trzeciej pozycji na podium Wielkiej Chrześcijańskiej Trójcy.

Im bliżej Aksum tym krajobraz staje się bardziej górzysty.

Podobnie jak w poprzednich przypadkach, nawiążę do historii. Aby stworzyć stosowne wprowadzenie do tematu, należy zwrócić się do Nowego Testamentu, gdzie w Dziejach Apostolskich (8:26-39) Filip Ewangelista (jeden z dwunastu Apostołów) chrzci Etiopczyka – urzędnika, który zarządzał skarbcem królewskim królowej Kandaki. Należy tu nadmienić, że Kandaki to tytuł, a nie imię, jak wywnioskować można z tekstu, porównać go można do np. faraona. Jest to pierwsza wzmianka o wpływie chrześcijaństwa na Etiopię. Kolejną znajdujemy u Rufina z Akwilei, tego samego od którego dowiedzieliśmy się o grupie dziewic prowadzonych przez Rypsymy oraz ksieni (ponownie tytuł) Gajane, wiąże się z postacią Frumencjusza z Tyru.

 

Słynne aksumskie stele stawiane na grobach książęcych.

Frumencjusz urodził się i wychował wspólnie z bratem Edezjuszem w Tyrze. Jedną z osób, które dbały o ich wykształcenie i bezpieczeństwo, był ich krewny filozof Meropiusz. Pewnego dnia Meropiusz zabrał podopiecznych na wyprawę morską, która miała skończyć się u brzegów Etiopii. Po przybyciu do portu na Morzu Czarnym, miejscowi nie pozostawili żywych Meropiusza i załogi, a z masakry uratowali się jednie dwaj młodzi bracia. Schwytani, zostali wysłani do Aksum jako dar dla władcy Ylle Alada. Wyuczone umiejętności przydały się i Frumencjusz z Edezjuszem zaszokowali władcę zdolnościami lingwistycznymi, czytania, pisania, liczenia oraz znajomością historii. Ylle Alada wydał werdykt – bracia pozostali na dworze królewskim, gdzie z biegiem czasu zaczęli zajmować znaczące pozycje. Frumencjusz został sekretarzem królewskim, a Edezjusz strzegł skarbu królewskiego.

 

Dzięki wypracowanym pozycjom na dworze w Aksum, mieli oni kontakt z kupcami chrześcijańskimi (głównie z Egiptu), od których usłyszeli o Chrystusie. Bracia oprócz swoich codziennych obowiązków, opiekowali się dziećmi pary królewskiej. Ylle Alada umarł, osieracając syna i matkę. Wkrótce potem tron przejął Ylle Azguagua, szerzej znany jako Ezana. Po zmianie władcy, Frumencjusz i Edezjusz pozostali przy swoich poprzednich obowiązkach. Znając nauki chrześcijańskie, zaczęli opowiadać o Jezusie, najpierw najmłodszym, a z biegiem czasu nauczając dorosłych. W celu szerzenia wiary wykorzystywali pełnione funkcje w państwie.

 

Gdy Ezana dorósł, jego wychowawcy i wierni słudzy poprosili o czasowe zwolnienie ze służby w celu podróży do rodziny. Król wyraził zgodę, także Edezjusz wyruszył do Tyru, a Frumencjusz do Aleksandrii. Nad Morzem Śródziemnym opowiadał o Etiopii i o tym, że tamtejsze społeczności wierzą w Chrystusa. Otrzymał sakrę biskupią z rąk świeżo mianowanego biskupa – Atanazego (wydarzenia te miały miejsce po 328 r.). Po powrocie do Aksum, Frumencjusz w 340 r. chrzci króla Ezana, a ten ogłasza chrześcijaństwo religią państwową.

 

Dzięki badaniom numizmatycznym dowiedzieliśmy się, że monety bite w Aksum w 340 roku zmieniają awers – z wcześniejszego symbolu księżyca i słońca, na krzyż. Wskazuje to na zmianę religii w Królestwie Aksumskim.

 

Frumencjusz za swojego życia stworzył podwaliny struktur kościelnych Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego Tewahedo, dokonał pierwszego przekładu Nowego Testamentu na język ge’ez (czyt. gyz) oraz przed śmiercią w 380 roku schrystianizował niemalże całą Etiopię. Etiopczycy nazywają go Abuna co tłumaczyć można jako “Nasz Ojciec” lub Aba Salama (tłum. “Ojciec Pokoju”).

Uroczyste wejście katolikosa do Kościoła pw. Matki Bożej z Syjonu w Aksum.

Św. Frumencjusz z Aksum dzięki swoim działaniom stał się jedną z najważniejszych postaci chrześcijańskich w Afryce. W ikonografii przedstawiany jest jako ciemnowłosy mężczyzna z brodą, ubrany w szaty biskupie i trzymający o obu rękach ewangelię. Wspomina się go w Etiopii 3 sierpnia (wg kalendarza gregoriańskiego), w kościele katolickim 27 października, w kościele koptyjskim 18 grudnia, a w prawosławiu i kościołach wschodnich 13 grudnia.

Kościół pw. Matki Bożej z Syjonu w tłe, a na pierwszym planie kościół gdzie przetrzymywana jest Arka Przymierza.
mde
Etiopski duchowny.

Aksum jest jednym z najważniejszych miejsc w Etiopii. Mimo, że teraz znajduje się na północy kraju, w regionie Tigraj, w IV wieku było w centrum Królestwa Aksumskiego. Pełniło funkcję stolicy, także najstarsze pozostałości królewskie znajdują się właśnie tam. Aksum, oprócz kolebki chrześcijaństwa, jest także miejscem przetrzymywania najważniejszego skarbu chrześcijańskiego świata – Arki Przymierza.

 

Temat Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego Tewahedo jest niesamowicie ciekawy i mocno różniący się od tego, który znamy z innych miejsc, nawet biorąc pod uwagę grupę kościołów wschodnich, do których należy ortodoksyjny kościół etiopski. Dlatego z pewnością powrócimy do tego tematu w przyszłych postach.

 

Będąc w Etiopii pamiętajcie o Aksum i św. Frumencjuszu.

Zakynthos w pigułce – 7 pomysłów na zwiedzanie

Zakynthos ma przepiękną linię brzegową, dlatego warto zwiedzać wyspę nie tylko na lądzie, ale również od strony morza. Tym bardziej, że wyspa nie ma wielu historycznych zabytków, ponieważ zostały one zniszczone podczas licznych trzęsień ziemi. Zatem co warto zobaczyć na miejscu?

Czytaj więcej »

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *